Ga door naar hoofdcontent
ArtikelenDe Basisregistratie Adressen en Gebouwen ontwikkelt door

De Basisregistratie Adressen en Gebouwen ontwikkelt door

Zondag 1 december 2019Afbeelding De Basisregistratie Adressen en Gebouwen ontwikkelt door

De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) is de authentieke dataset van alle adressen en gebouwen in Nederland. De BAG bevat gegevens zoals bouwjaar, oppervlakte, gebruiksdoel en locatie op de kaart. Het gebruik van de BAG neemt nog steeds toe en wordt nu ook vernieuwd. Weet u al wat BAG 2.0 voor u betekent?

Gemeenten (de bronhouders) actualiseren de BAG en zijn verantwoordelijk voor het opnemen van de gegevens in de BAG en voor de kwaliteit ervan. Alle gemeenten stellen gegevens over adressen en gebouwen centraal beschikbaar via de Landelijke Voorziening BAG (LV BAG). Het Kadaster beheert de LV BAG en levert de gegevens aan de diverse afnemers.

Figuur 1 – Gebruik BAG-webservices via Kadaster, geo-services via PDOK.

Hoe het begon

In 2011 was de BAG nog nieuw, maar al snel ontdekten zowel overheden als private partijen hoe handig een landsdekkende, uniforme, complete dataset met adressen, hoofdkenmerken en geo-locaties is. Nu is de BAG niet meer weg te denken. Zo gebruiken niet alleen overheidsinstanties zoals de Belastingdienst adressen uit de BAG voor aanslagen en toeslagen, maar worden BAG-gegevens bijvoorbeeld ook door navigatieleveranciers gebruikt.

Gebruik vereenvoudigen

Met de introductie van de BAG Viewer werd de BAG zichtbaar voor gebruikers. De webapplicatie is makkelijk te raadplegen. Sinds 2017 is het mogelijk om direct in de BAG Viewer een terugmelding te doen als u een fout ziet. Daarmee is het terugmelden laagdrempelig geworden en dat zien we terug in het toegenomen aantal meldingen (van 6,7 duizend in 2016 naar 11,5 duizend in 2018). Voor alle gebruikers is zichtbaar hoe de terugmeldingen opgepakt worden. We zien dat gemeenten in de regel goed gebruik maken van deze signalen.

Figuur 2 – Terugmeldingen in de BAG Viewer.

BAG 2.0: vernieuwing van de BAG

Nadat de wet BAG in 2009 van kracht werd, bleef de inhoud bevroren om (met de nodige rust) een stabiele basis te creëren. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen. In 2014 concludeerde de Audit Dienst Rijk bij de wetsevaluatie: de BAG is goed op weg naar een registratie van adressen en gebouwen voor iedereen. Om het potentieel te verzilveren is de BAG doorontwikkeld onder de noemer ‘BAG 2.0’.

Modernisering kwaliteitsaanpak

Na de wetsevaluatie is het kwaliteitsregime gemoderniseerd en in 2018 in de nieuwe wet verankerd. De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de BAG en het organiseren van de interne kwaliteitszorg. De BAG-inspecties zijn beëindigd. BZK heeft hiervoor (als toezichthouder) in samenwerking met de bronhouders een instrument voor zelfcontrole ontwikkeld dat onderdeel is geworden van het wettelijk kader. In dit wettelijk kader heeft het Kadaster van BZK de opdracht om, naast de kwaliteitsmonitoring en realisatie en beheer van het kwaliteitsdashboard, ook het kwaliteitsmanagement voor de BAG in te vullen. In het kwaliteitsdashboard BAG zijn rapportages opgenomen die inzicht geven in de kwaliteit van de BAG. Dit stelt gemeenten in staat concrete fouten op te lossen en processen te verbeteren.

Met het kwaliteitsdashboard op de website [1] kunt u zien welke gegevens we maandelijks controleren en hoe het ervoor staat.

Figuur 3 – Kwaliteitsdashboard BAG voor afnemers.

Datamodel BAG 2.0

Door steeds intensiever gebruik van de BAG ontstond bij gebruikers en bronhouders de wens om de dataset op een aantal punten aan te passen. De beschrijving van de inhoud van de BAG, de Catalogus, is vastgelegd in de weten regelgeving BAG. In 2015-2018 is de wet BAG aangepast, inclusief de Catalogus. De nieuwe wet is per 1 juli 2018 in werking getreden. Naast aansluiting bij NEN3610 zijn de meest relevante veranderingen in de Catalogus:

  • Extra statussen bij objecten: verbouwingen en onterecht opgevoerde panden en adresseerbare objecten kunnen hierdoor herkend worden.
  • In onderzoek per attribuut: nu wordt bijvoorbeeld het bouwjaar (attribuut van een pand) in onderzoek gezet en niet het hele pand (object). Daarmee is voor de afnemer duidelijk waar twijfel over is (en waarover niet).

Bij de wetswijziging zijn de details verhuisd naar lagere regelgeving. Op deze manier kan het overleg van bronhouders en afnemers (BAG BAO) samen besluiten tot kleine wijzigingen in de registratie. Hiermee kan de BAG goed blijven aansluiten op de wensen.

2019: overgang van BAG 1.0 naar BAG 2.0

Binnenkort kunt u gebruik maken van de vernieuwde producten in het formaat van BAG 2.0, waaronder de vernieuwde BAG API en BAG Extract. Om gebruik te maken van de vernieuwingen in de dataset moeten alle gemeenten overstappen op BAG 2.0. De gecertificeerde leveranciers installeren de software bij alle gemeenten. Het Kadaster heeft de landelijke voorziening (LV) BAG aangepast op BAG 2.0. Meer informatie over BAG 2.0 is te vinden op de website [2].

Ruim 150 gemeenten overgestapt

Op 7 november stapte de 150e gemeente over naar BAG 2.0. Bronhouders die de overstap maken naar BAG 2.0 geven aan dat het niet meer is dan werken met een nieuwe release van de software. Het Kadaster houdt op de website bij welke bronhouders de overstap maken naar BAG 2.0. Wilt u weten of uw gemeente al is overgestapt? Kijk dan op de website [3].

Op 3 mei 2019 sloot de eerste bronhouder aan op BAG 2.0. Sindsdien vertaalt het Kadaster de BAG 2.0-gegevens naar BAG 1.0-gegevens. Zo zorgen we ervoor dat afnemers, zonder dat zij zelf iets hoeven te doen, de BAG 2.0- gegevens in BAG 1.0-formaat ontvangen. Het vertalen van de gegevens wordt gedaan aan de hand van de vastgestelde transformatieregels van BAG BAO

Figuur 4 – Resultaten BAG Afnemersonderzoek 2018
(bron: Statisfact in opdracht van Ministerie van BZK).

. Afnemers ontvangen dus, vaak zonder het te weten, gegevens die uit BAG 2.0 zijn afgeleid. Het transformeren van de gegevens is complex. Sommige gegevens worden in BAG 2.0 anders vastgelegd dan in BAG 1.0, denk aan ‘in onderzoek’ en de registratie van de begingeldigheid.

Voorlopig levert het Kadaster alle BAGgegevens nog via de bestaande (BAG 1.0) producten, maar uiteindelijk worden alle BAGproducten aangepast op BAG 2.0. Naast de vereiste wijzigingen vanwege BAG 2.0 nemen we ook wensen van gebruikers mee bij de vernieuwde producten. De eerste producten die geleverd gaan worden, zijn de nieuwe BAG API en BAG Extract.

2020 en verder: doorontwikkeling in samenhang

Met de BAG heeft Nederland de verbinding gerealiseerd tussen de geo-locatie en administratieve gegevens. De BAG staat niet op zichzelf. Met 9 andere basisregistraties maakt de BAG deel uit van het Stelsel van Basisregistraties. De BAG is de verbindende factor tussen verschillende basisregistraties. Binnen dit stelsel is een belangrijke plek weggelegd voor de geobasisregistraties, die informatie bevatten met een locatiecomponent. Deze basisregistraties worden door een veelheid aan bronhouders bijgehouden en door duizenden gebruikers in de hele samenleving (overheid, instellingen, bedrijfsleven en burgers) gebruikt.

De afzonderlijke geo-basisregistraties vormen tot nu toe zelfstandige ‘data-eilanden’. Vanuit de praktijk van bronhouders en gebruikers van deze gegevens is meer samenhang tussen deze registraties gewenst. Dit maakt een efficiënte inwinning en bijhouding van gegevens mogelijk en bevordert integraal gebruik. In de digitale agenda van het kabinet (NLDIGIbeter) en de data-agenda van de overheid (NL DIGITAAL) wordt een integrale doorontwikkeling noodzakelijk geacht om de maatschappelijke vraagstukken – denk aan de energietransitie, woningbouwopgave, klimaatverandering, enzvoort – optimaal te bedienen. Zowel vanuit de bronhouders als gebruikers (binnen de overheid, maar ook vanuit bedrijven) zijn er wensen en ideeën geuit om de objecten en attributen uit een deel van de geo-basisregistraties op een meer integrale manier in te winnen, bij te houden en te ontsluiten. Gebruikers van de BAG gaven in het tevredenheidsonderzoek verbetersuggesties die vooral op de samenhang betrekking hebben: ondergronds, aantal lagen, gegevens voor overige objecten zoals benzinestation en chalets, WOZ-waarde, koppelingsobjecten en niet alleen 2D-informatie maar ook 3D. Waar de BAG met BAG 1.0 gedurende 9 jaar bevroren was, verwachten we dat BAG 2.0 een stap is richting continue doorontwikkeling in samenhang met andere registraties.

Figuur 5 – Visualisatie BAG bouwjaren door Parallel met data van 3D Geoinformation Group.

Referenties

Auteurs

Afbeelding voor Janette Storm

Janette Storm