Ga door naar hoofdcontent
Artikelen‘Gebiedsontwikkeling vindt niet alleen plaats aan de tekentafel’
De Geograaf

‘Gebiedsontwikkeling vindt niet alleen plaats aan de tekentafel’

Vrijdag 17 september 2021Afbeelding ‘Gebiedsontwikkeling vindt niet alleen plaats aan de tekentafel’

“Een buurt bezit veel waardevolle lokale kennis. Die kennis kan worden ingezet om de leefomgeving te verbeteren.” Met dat credo vliegt Marijke (27) haar werk aan bij Kickstad, een bureau dat projectorganisaties begeleidt en adviseert bij gebiedsontwikkeling.

Die projectorganisaties kunnen allerlei partijen zijn, van gemeenten tot projectontwikkelaars. Zij roepen de hulp in van Kickstad als verbindende schakel tussen henzelf en de omgeving. Het doel? Ervoor zorgen dat ontwikkelprojecten niet alleen worden vormgegeven door de opdrachtgever zelf, maar dat ook de omgeving – zoals bewoners en ondernemers – wordt meegenomen in de besluitvorming.

Koffie in het buurtcafé

In de praktijk houdt dat in dat Marijke, die zich bij Kickstad vooral profileert als participatieadviseur, de straat op gaat om het gesprek aan te gaan met buurtbewoners en ondernemers. Een nieuwe opdracht begint achter het beeldscherm. “Ik duik in de beleidsdocumenten en ik lees me in over het betreffende projectgebied”, vertelt ze. Momenteel heeft ze er twee onder haar hoede: de ontwikkeling van het Hembrugterrein in Zaandam en Ontwikkelzone Zuidwest in Haarlem. Na het eerste bureauwerk trekt ze de wijk in. Ze voert gesprekken, drinkt een kop koffie in een lokaal café om te achterhalen wat er speelt in de buurt, of neemt zogenoemde stakeholderinterviews af. “Dat vind ik eigenlijk het leukste deel van het werk, want dan leer je een buurt pas echt kennen en bouw je een band op met de mensen die er wonen of werken.”

Het betrekken van de omgeving bij gebiedsontwikkeling omvat meer dan alleen het voeren van gesprekken. Zo hield Kickstad voor een eerder project (de transformatie van het stationsgebied in Leiden) een online participatieplatform bij. Via dit kanaal werdengeïnteresseerden aan de hand van een tijdlijn en video’s meegenomen in de ontwikkeling van het stationsgebied. Ook werden enquêtes ingezet om mensen op een laagdrempelige manier te laten participeren, zonder dat zij daarvoor fysiek bij een informatiebijeenkomst aanwezig hoefden te zijn.

Naast het uitvoeren van veldwerk vervult Marijke soms ook een faciliterende rol. “Regelmatig organiseer ik participatiebijeenkomsten voor bewoners, hoewel die afgelopen jaar voornamelijk online hebben plaatsgevonden”, zegt ze. “Dan stel ik een draaiboek op, zorg ik dat sprekers worden gebrieft en zie ik erop toe dat de techniek goed werkt. En soms modereer ik een sessie.”

Wijkexperts

Dat de omgeving een stem krijgt bij nieuwe ontwikkelplannen betekent niet automatisch dat alle ideeën vanuit de wijk worden overgenomen. “Het is belangrijk om je rol kenbaar te maken aan de betrokkenen en hun belangen in kaart te brengen”, zegt Marijke. “Het is onmogelijk om alle input mee te nemen in de uitvoering van de plannen. Dat is ook niet erg, zolang helder wordt toegelicht waarom bepaalde afwegingen zijn gemaakt. Uiteindelijk is transparante communicatie en verwachtingsmanagement de sleutel.” De informatie die het contact met de buurt oplevert, wordt teruggekoppeld in een participatieverslag. Daarin wordt ook een advies gegeven aan de opdrachtgever, gebaseerd op de gesprekken en bijeenkomsten.

Volgens Marijke is het van groot belang dat de omgeving wordt betrokken bij gebiedsontwikkeling. “Het zou niet zo moeten zijn dat alleen professionals als stedenbouwkundigen of architecten bepalen hoe een bepaalde buurt wordt ingericht. Gebiedsontwikkeling vindt niet alleen plaats aan de tekentafel”, zegt Marijke. Daarvoor is de hulp nodig van degenen die wonen en werken in de buurt. “Zij zijn de experts in de wijk”, stelt ze. “Het is belangrijk om oog te houden voor hoe een buurt functioneert, welke sociale structuren er zijn en welke lokale kennis je kunt benutten om een buurt te verbeteren.”

Marijke rondde de bachelor technische planologie af aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarna gaf ze een vervolg aan haar studieloopbaan met de master metropolitan analysis, design and engineering, een interdisciplinair programma van de Wageningen University & Research en de TU Delft, in samenwerking met het AMS Institute. Na ruim een jaar als omgevingsadviseur te hebben gewerkt bij Witteveen+Bos, ging ze in december 2020 aan de slag als participatieadviseur bij Kickstad.

Auteurs

Afbeelding voor Kevin van Huët

Kevin van Huët

Volledige biografie