Ga door naar hoofdcontent
ArtikelenHeruitgave wandkaart gemeente Eindhoven

Heruitgave wandkaart gemeente Eindhoven

Dinsdag 1 december 2020Afbeelding Heruitgave wandkaart gemeente Eindhoven

2020 is niet alleen een bijzonder jaar voor de gemeente Eindhoven omdat het 100 jaar geleden is dat zes kleinere gemeenten werden samengevoegd tot de stad die we nu kennen, maar ook omdat de stadskaart opnieuw wordt uitgegeven in de vorm van een wandkaart!

Het is niet helemaal zeker wanneer de eerste versie van de wandkaart werd gemaakt, maar al in 1980 en in 1988 zijn er versies gemaakt die qua opzet vergelijkbaar zijn met de meest recente uitgave. In die jaren is de kaart nog handmatig vervaardigd/ getekend. Maar toen al werd de schaal 1:5.000 gehanteerd en werd in een tiental kleuren de stad thematisch weergegeven. Denk hierbij aan een onderverdeling in gebouwen als wonen, winkels en industrie, maar ook terreinen als erf, bos en water. In 2000 startte een traject om deze kaart te digitaliseren in MicroStation. Een jaar later was dat afgerond en werd de kaart uitgegeven in de vorm van een wandkaart. Vanaf dat moment is er een proces ingericht om de bestanden maandelijks te actualiseren, zodat we altijd de beschikking hebben over een actuele topografische basiskaart van Eindhoven.

Wijzigingsproces

Sindsdien zijn er wel wat wijzigingen geweest in het proces, maar is het eindproduct vrijwel hetzelfde gebleven. De bron voor de stadskaart is een serie lijnen- en tekstbestanden, de zogenaamde Basis Lijnen en Tekst (BLT)-bestanden. Door de gekozen indeling die is gebaseerd op de buurtindeling, worden de BLT-bestanden ook gebruikt om andere kaarten te maken zoals de huisnummerkaart en de overzichtskaart in het webgis van de gemeente Eindhoven. Wat ook niet is gewijzigd is, is dat de bron bestaat uit dgn-bestanden die in MicroStation worden bijgehouden. Maandelijks wordt uit de BGT-data een mutatiebestand gegenereerd dat, samen met een huisnummerlijst uit de BAG, de input vormt om de BLT-bestanden bij te werken. De stadskaart wordt hier weer uit gegenereerd door middel van een FME-script. Hoewel mutaties uit andere registraties worden gehaald, zijn de BLT-bestanden en daarmee de afgeleide kaarten, losse producten die geen directe relatie meer hebben met bijvoorbeeld de BRT of BGT. Bij het verwerken van mutaties vindt er nog een handmatige generalisatieslag plaats om een goed kaartbeeld te kunnen geven op de presentatieschaal 1:5.000. Of de stadskaart, met als bron de BLT-bestanden, in z’n huidige vorm blijft bestaan is de vraag. Eindhoven is waarschijnlijk één van de weinige organisaties die nog zelf zo’n kaart bijhoudt. En ondanks dat het beheer van dezeproducten niet eens zo veel tijd kost (maximaal 1 dag in de week), willen we gaan kijken of het proces is te vereenvoudigen/ automatiseren, maar dan wel met het idee dat zo veel mogelijk het oorspronkelijke kaartbeeld wordt benaderd.

De thematische benadering van de stadskaart wordt nog steeds als waardevol beschouwd. Naast de functie als achtergrondkaart in het webgis worden ook nog vaak verzoeken gedaan om papieren uitsnedes uit de kaart, voor presentaties, overleggen en samenwerksessies. En hoewel de kaarten vooral voor intern gebruik zijn bedoeld worden de stadskaart en BLT-bestanden via data.eindhoven.nl ook als open data aangeboden: data.eindhoven.nl/explore/dataset/stadskaart- eindhoven-pdf/custom/?disjunctive. filename&disjunctive.bestandsnaam Daarnaast is de overzichtskaart ook als mapservice standaard beschikbaar: gisservice.eindhoven.nl/arcgis/rest/services/ EHV_Overzichtskaart/MapServer.

Nieuwe wandkaart van Eindhoven uit 2020.

Meer dan luxe-behang

De stadskaart als analoog product (dus echt een wandkaart) wordt eens in de 5 à 6 jaar uitgegeven. Voor het laatst was dit in 2014, en nu in 2020 dus weer. Ondanks dat de bron maandelijks wordt geactualiseerd was dit de aanleiding voor een grootschalige controle. Die richtte zich met name op de teksten in de kaart als straatnamen en bebouwingsteksten. Veel kon bij collega’s en met interne bronnenworden gecontroleerd (als gemeentelijke gebouwen en scholen). Maar bij andere objecten is er via Google gecontroleerd of gebouwen nog door instellingen in gebruik zijn (bijv. kerken en woonzorgcentra). Omdat het dit jaar 100 jaar geleden is dat zes gemeenten de nieuwe gemeente Eindhoven vormden, is daar extra aandacht aan besteed in deze editie van de wandkaart, in de vorm van een extra kaart met gemeentegrenzen uit 1919 in combinatie met de buurtindeling van nu. Ook is er een kader opgenomen rond dit jubileum met een kaartje dat Eindhoven weergeeft in het jaar 1922; dan is goed te zien hoe sterk de stad is gegroeid in de afgelopen 100 jaar.

De kaart hangt op diverse plekken in de gemeentelijke gebouwen. Particulieren (zoals makelaars, notarissen en woningcorporaties) hebben in het verleden interesse getoond in de kaart en zijn ook nu weer in de gelegenheid deze te kopen. De wandkaart is meer dan alleen een luxe-behang; het is een bruikbaar hulpmiddel bij vergaderingen over bijvoorbeeld toekomstige projecten in de gemeente in relatie tot hoe de omgeving er nu uitziet. Ook biedt hij in één keer een compleet beeld van de stad Eindhoven.

Auteurs

Afbeelding voor Antoon van Ham

Antoon van Ham

Volledige biografie