Ga door naar hoofdcontent
ArtikelenNoorderzijlvest en het AHN – oneindig veel toepassingen
Voorbeeld 4

Noorderzijlvest en het AHN – oneindig veel toepassingen

Woensdag 1 april 2020Afbeelding Noorderzijlvest en het AHN – oneindig veel toepassingen

Bij waterschap Noorderzijlvest werken twee enthousiaste grootgebruikers van het AHN. Edwin Rittersma, adviseur watersysteem en hydroloog Vincent de Looij. Zij maken dagelijks gebruik van de hoogtekaarten. En ze vinden nog steeds nieuwe toepassingen.

Wat het AHN sinds 2001 voor de waterschappen heeft betekend weet Rittersma als geen ander. “In de jaren ’90 werkte ik al voor een waterschap”, vertelt hij. “Destijds nog als landmeter. We hadden met drie man een paar uur nodig om, per kavel van 300 bij 800 meter, dertig hoogtepunten te verzamelen. Nu vind je met enkele muisklikken duizenden hoogtepunten.”

Peilbeheer

“Een van de belangrijkste AHN-toepassingen zit hem in het nemen van peilbesluiten en het uitvoeren van het peilbeheer”, vertelt De Looij. “Je moet je voorstellen dat ons gebied bestaat uit allemaal kleinere gebiedjes met elk een eigen waterpeil. In elk gebiedje stemmen we het waterpeil af op gebiedsfuncties. In landbouwgebied is een grotere afstand van het wateroppervlak tot het maaiveld gewenst dan bijvoorbeeld in een natuurgebied. Het AHN geeft ons overal de hoogte van het maaiveld. Wat ergens het waterpeil is, stellen we vast met eigen metingen. Verder kunnen we met informatie over hoogteverschillen ook berekenen wat de pompcapaciteit van gemalen moet zijn, of waar we het water langs kunnen leiden als ergens een watergang moet worden gedempt.”

Het AHN wordt belangrijker voor het doen van voorspellingen

Klimaatstresstest

Het AHN wordt ook steeds belangrijker voor het doen van voorspellingen. “We willen weten hoe water zich beweegt”, zegt De Looij. “Zeker nu het klimaat verandert. Waar stroomt regenwater naartoe bij hevige regen? Hoogteverschillen zijn hiervoor bepalend. Op een simulatie die enigszins aan de buienradar doet denken laat hij zien hoe een polder – het ene deel sneller dan het andere – volloopt als de dijk naast het Eemskanaal doorbreekt. “Modellen met het AHN erin verwerkt, helpen ons bij het kiezen van maatregelen”, vervolgt De Looij. “Moeten we waterkeringen aanpakken? Moeten we meer ruimte creëren om hemelwater op te vangen? Dergelijke modellen hebben we ook gebruikt om gemeenten te ondersteunen bij het uitvoeren van klimaatstresstesten.”

Met behulp van een model – waar het AHN in verwerkt is – is gesimuleerd waar het water naartoe stroomt bij een dijkdoorbraak naast het Eemskanaal. (bron luchtfoto: PDOK)

Wateraanvoer

Dat het AHN voor creatieve denkers oneindig veel mogelijkheden biedt, bewijst Rittersma. “Begin dit jaar hebben we, op basis van AHNgegevens voor ons hele gebied aangegeven via welke watergangen we tijdens droogte eventueel water kunnen aanvoeren. Bijvoorbeeld door het in te laten of door te pompen. Je ziet ook waar wateraanvoer niet mogelijk is vanwege de hoogteligging. De aanvoerkaart is handig bij situaties zoals bij de Menkemaborg in Uithuizen. Door de hete zomers van de afgelopen twee jaar kwamen de binnenste twee slotgrachten steeds droger te staan. Dit zie je ook als je AHN 2 en 3 naast elkaar legt. Helaas bleek wateraanvoer naar de Menkemaborg niet zomaar mogelijk. Met het AHN hebben we bepaald waar een sloot moet worden gegraven en vanaf waar we water naar de gracht kunnen pompen. Zoek je nog meer voorbeelden van AHN-toepassingen? Ik kan hier de hele dag over doorpraten!”

Hoogtekaart AHN3 van de Menkemaborg in Uithuizen. (bron: AHN Viewer)