Ga door naar hoofdcontent
ArtikelenOntbossing tegengaan met een Early Warning System

Ontbossing tegengaan met een Early Warning System

Dinsdag 1 september 2020Afbeelding Ontbossing tegengaan met een Early Warning System

Zonder bos geen leven. Bossen zorgen voor schoon water, voedsel, zuurstof, medicijnen en ze vormen een thuis voor miljoenen planten, dieren en mensen. Toch verdwijnen ze in alarmerend tempo. Ontbossing is zelfs één van de grootste bedreigingen voor de natuur. Voor het Wereld Natuur Fonds (WWF) is het nog steeds een enorme uitdaging om daartegen te strijden. Maar stel dat we kunnen voorspellen wanneer het bos illegaal gekapt gaat worden? Dan kunnen we op tijd ingrijpen. Of ontbossing zelfs voorkomen.

De cijfers liegen er niet om: ontbossing is een groot en wereldwijd probleem. Sinds 1990 is er 178 miljoen hectare bos verloren gegaan (FAO, 2020). Dat heeft enorme gevolgen voor meer dan 100.000 diersoorten zoals bosolifanten, orang-oetans, jaguars en neushoorns. Ook zorgt ontbossing voor ongeveer 10% van de totale uitstoot van broeikasgas. Een groot deel daarvan komt door illegale kap (FAO, 2018). Daarnaast kan ontbossing het patroon van regenval behoorlijk in de war brengen, wat voor meer droogte of juist overstromingen zorgt. Daar worden miljoenen mensen in hun dagelijks leven direct door geraakt.

Waarschuwing

Ontbossing moeten we tegengaan, te beginnen met wat er illegaal gekapt wordt. Daar bestaan al verschillende technische programma’s en modellen voor. Zo’n systeem geeft een waarschuwing als het kappen van bomen begint. Maar jammer genoeg is het dan eigenlijk al te laat. Ook worden de bestaande systemen gehinderd door bewolking en zijn ze vaak niet vanaf het begin af aan samen met alle stakeholders, zoals lokale overheden en bevolking, ontwikkeld.

Ontbossing voorspellen

“We werken al met een aantal applicaties. Maar een model dat kan voorspellen en een vroege waarschuwing kan afgeven bestaat eigenlijk nog niet”, aldus Harris Simanjuntak, Hoofd Subdirectie Controle Ruimtegebruik van het Indonesische Ministerie van Ruimtelijke Ordening. Daarom werkt WWF aan een model dat illegale ontbossing kan voorspellen vóórdat het bos tegen de vlakte gaat. Dat doen we samen met overheden, lokale bevolking en de private sector. Dit nieuwe model heet een Early Warning System (EWS). Het beslaat het gehele proces rondom illegale houtkap, van ruwe data en voorspellingen tot het in actie komen en handhaven van de wet.”

Satellietbeelden en big data

Jorn Dallinga is projectleider EWS bij WWF en licht toe hoe het systeem werkt. “De basis wordt gevormd door te leren van radarsatellietbeelden die ontbossing en achteruitgang van bos in het verleden laten zien. We werken daarbij met de nieuwste radartechnologie die elke twaalf dagen verandering kan waarnemen.” Het systeem combineert dat met andere datasets, zoals geografische ‘big data’ die voorspellende aanwijzingen voor ontbossing geeft. “Bijvoorbeeld als er ergens een weg wordt aangelegd, dan zou het kunnen dat dit een toegangsroute wordt voor machines die bomen gaan omzagen. Ook de overgang van het droge naar het regenseizoen, grondsoorten of de mate van bebouwing heeft impact op ontbossing. Deze ‘data sourcing’-stap zorgt voor de input voor het model”, vertelt Jorn.

Risicokaarten

Uit de combinatie van satellietbeelden en menselijke activiteit rolt een overzicht van welke bosgebieden de komende zes maanden verhoogd risico op ontbossing lopen. Jorn: “Deze genoemde risicokaarten geven aan welke voorspellingen prioriteit hebben, zoals of de voorspelde ontbossing verwacht legaal of illegaal is en wat de waarde is van het betreffende bos (een hoge biodiversiteit bijvoorbeeld). De risicokaarten met voorspellingen worden momenteel maandelijks ge-update.”

In actie

“Dreigt er een stuk bos illegaal gekapt te worden? Dan komen onder andere politie, parkwachters en lokale gemeenschappen in actie. Dit plaatselijke team onderzoekt de meldingen in het veld en treedt op als dat nodig is. Om de modellering en waarschuwingen goed met elkaar te blijven verbinden, wordt de impact van alle interventies continu gemonitord en geanalyseerd”, legt Jorn uit. “Daarnaast testen we de technische en operationele aanpassingen elke keer op kleine schaal, zodat we EWS kunnen aanpassen voordat het uitgerold wordt naar grotere landschappen.”

Doel

“Met EWS willen we de illegale kap van bossen op Sumatra en Borneo met 30% verminderen. Als we ervoor zorgen dat de lokale stakeholders op tijd kunnen reageren, zou dit moeten lukken. Zo voorkomen we niet alleen verlies van leefgebied, maar ook het vrijkomen van CO2. Dan kunnen we echt een verschil maken voor de natuur!” Zoals Budhy Sutrisno, Hoofd van het Departement van Land en Infrastructuur, gemeente Palangkaraya in Indonesië het zegt: “Ik hoop dat deze technologie ons helpt bij het beschermen van het bos. Zodat wij en vooral onze kleinkinderen een betere toekomst hebben.”

Support

 

EWS wordt deels gesteund door het Shared Resources, Joint Solutionsprogramma (SRJS) [1], een strategisch partnerschap met IUCN NL en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Met SRJS willen we de capaciteit van lokale ngo’s en maatschappelijke organisaties versterken in zestien lage- en middeninkomenslanden. Doel is om de watervoorziening, klimaatbestendigheid en voedselzekerheid veilig te stellen.

Samen het bos beschermen

De rol van lokale stakeholders (zoals bewoners en overheidsinstanties) is een belangrijk onderdeel van het proces. Zij worden uiteindelijk de gebruikers van EWS. Vooral de lokale bevolking is vaak afhankelijk van het bos voor hun voedsel en levensonderhoud, en beschermt hun bosgebied al eeuwenlang. Daarom werken we vanaf stap één met ze samen. EWS helpt de bewoners ook om hun omgeving beter te beschermen, bijvoorbeeld door illegale ontbossing in hun gemeenschapsbos te voorkomen. “We willen er echt bij betrokken zijn”, vertelt Andy Liany, Hoofd van het Kapakat Atei-gemeenschapsbos, Katingan-district in Indonesië. “Alles beter dan op goed geluk door het bos patrouilleren zonder te weten of er werkelijk een overtreding gaande is. Deze technologie gaat ons zeker helpen om ons bosgebied te bewaken en te beschermen.”

Samenwerking

 

Het WWF rolt het Early Warning System uit samen met overheden en lokale gemeenschappen. EWS wordt ontwikkeld door een samenwerking met de Boston Consultancy Group en een ‘tech consortium’, geleid door Deloitte met AWS, Jheronimus Academy of Data Science en Universiteit Utrecht en SarVision en Wageningen University & Research leveren de radardata.

Status nu en toekomst

“We hebben nu een model ontwikkeld dat ontbossing zes maanden van tevoren kan voorspellen. Dat wordt momenteel getest in een gebied in Centraal-Kalimantan, Indonesië. Bij de tests werd al 80% nauwkeurigheid in het voorspellen behaald.” “Dit is een technologie die veel handmatige processen kan doorbreken”, aldus Budi Situmorang, Directeur- Generaal afdeling Controle Ruimtegebruik en Landrechten van het Indonesische Ministerie van Ruimtelijke Ordening. “Het plan is dan ook om EWS verder uit te rollen naar andere gebieden, te beginnen bij heel Borneo”, voegt Jorn toe. Op de langere termijn willen we EWS inzetten in alle grote bosgebieden ter wereld waar illegale houtkap een grote bedreiging is.”

Meer informatie

Lees meer over EWS op onze website of in het recent gepubliceerde FIG paper.

Contact

Geïnteresseerd in achtergrondinformatie over EWS? Neem contact op met Jorn Dallinga, projectleider EWS, via ews@wwf.nl.

Referentie

Afbeelding voor Marloes van Luijk

Marloes van Luijk

Volledige biografie