Ga door naar hoofdcontent
ArtikelenOpen Kaart, ‘op de kaart’

Open Kaart, ‘op de kaart’

Woensdag 1 april 2020Afbeelding Open Kaart, ‘op de kaart’

Beste lezer,

 

U weet het wel, er is vrijwel geen mondiaal thema meer dat niet op de kaart is gezet. Helaas, ik moet u teleurstellen maar mag u daarmee ook verblijden! Dagelijks komt er vanuit diverse hoeken van onze wereld (alsof we op een kubus wonen) een enorme diversiteit aan kaarten in allerlei soorten, maten, modellen en uitvoeringen op de markt. Digitaal en analoog, voor alle bekende, oude en nieuwe platforms en devices, met bestaande en nieuwe thema’s, te kust en te keur. Van stikstofuitstoot in ons eigen prachtige groene land via ijsbergafkalving op Antarctica tot inmiddels de Corona virus-verspreiding over de wereld. Thema’s die afhankelijk van onze mondiale achtergrond, onze economische ontwikkelingen, de (lokale) demografie en ons mogelijk toekomstbeeld door middel van een kaart communicatief ondersteund kunnen worden. De rubriek ‘Open Kaart’ mag ik met een vijftal kaartliefhebbers weer opstarten. We zullen ons we ons een weg proberen te banen door de jungle van (mondiale) kaarten, de bijbehorende (praktische) achtergronden, gebruiksvriendelijkheid en doelen van de kaart. En, niet te vergeten, de manier van visualisering: hoe het is gedaan en hoe het ook kan. Eventuele tips, adviezen en/of verzoeken zijn altijd welkom.

De drie Guyana’s

Binnen mijn verzameling internationale atlassen zag ik de onderstaande atlaskaart van Suriname, Guyana en Frans-Guyana. Volgens mij niet geheel volgens de kartografische ‘eisen’ en daarmee een onderzoekje waard. Omdat China nu veel in het nieuws is, heb ik gekozen voor een kaart uit een Chinese atlas uit 2015: Atlas of the World van de Chinese uitgever Sinomaps. De uitgever geeft op de Engelstalige pagina van www.sinomaps.com een laatste bericht van 2009. Is uw Chinees beter dan verwacht, dan bieden de Chineestalige pagina’s genoeg informatie.

Suriname, tussen de twee Guyana’s, staat naast diverse digitale bronnen natuurlijk in de Bos-, Alcarta- en de Hebri-Atlas en op diverse andere (losse) kaarten, maar vrijwel altijd relatief ‘klein’. Mager en matig uitgevoerd met weinig kartografische details en bij regelmaat in rij met de andere twee Guyana’s. Tot slot, het is wellicht een ‘publiek geheim’ dat Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS) de Nederlandse (koloniale) plaats- en streeknamen met (de nog te verlenen) politieke toestemming, wil wijzigen in voor Surinamers meer herkenbare eigen namen. [1]

Figuur 1 – Suriname French Guiana. (Bron: Atlas of the World, Sinomaps, 2015)

Wat wij er van denken:

Ad van der Meer

Een lief kaartje, deze visualisatie. Strakke, zachte kleuren, geen reliëf – rustig voor het oog, dat echter nergens aan blijft plakken. Of het moeten de Chinese karakters zijn die het kaartbeeld voor Latijns schriftlezers erg onrustig maken. Je vraagt je ook af welk doel die tweetaligheid heeft, temeer daar een aanzienlijk deel van de Chinese karakters niet is vertaald. De keuze van plaatsen in de binnenlanden lijkt wat willekeurig, als ik die vergelijk met andere kaarten van deze landen. De kartograaf heeft net werk geleverd, alleen heeft hij/zij met de rivier ten zuiden van Boa Vista (linksonder) zich er met een jantje-van-leiden van afgemaakt. Op zich is de kaart wel bijzonder: bijna altijd hangen de drie Guyana’ s erbij in de hoek van een kaart van Brazilië of Venezuela. In het kader van de Chinees-Surinaamse vriendschap is deze kaart politiek weer niet zo handig, omdat de door Suriname geclaimde gebieden van beide buurlanden ondubbelzinnig aan die buren zijn toegekend.

Ad van der Meer is projectleider en -medewerker geoinformatie bij de gemeente Amsterdam en het Kadaster. Van der Meer begon ooit als landmeetkundige en is fervent kaartenverzamelaar. Hij heeft als motto ‘a map a day keeps the doctor away’. Ad van der Meer is te bereiken via: mail: a.vandermeer6@upcmail.nl

Paul van Diepen

Wow, zo’n kaart met een niet-Latijns schrift wekt altijd mijn belangstelling. Van een aantal plaatsen ken je de naam en die vormen dan de sleutel tot het schrift en de uitspraak. Tenminste, zo werkt dat bij Grieks en Russisch. Bij Chinees lijkt het toch wat lastiger, zeker omdat het geen klankschrift is maar een karakterschrift. Maar zie: het eerste karakter van Paramaribo komt overeen met het eerste karakter van Paradise onder Georgetown (Guyana) en het tweede karakter van Sipaliwini in het zuiden van Suriname. Kennelijk worden lettergrepen toch met één karakter vertaald. Paramaribo heeft ook vijf lettergrepen, net zoals het aantal Chinese karakters.

De meeste Chinese namen zijn in de landstaal vertaald, maar niet alle. Ruimtegebrek kan het probleem niet zijn, want ook bij een aantal plaatsen in het lege zuiden van Suriname mist de vertaling. Volgens de Bosatlas, die ik er even bij heb gepakt, liggen hier trouwens helemaal geen plaatsen.’

‘Verder ziet de kaart er netjes en conform de regels uit. Ik neem tenminste aan dat er een soort van algemene legenda elders in de atlas staat. Sommige ‘rechte’ teksten van gebiedsnamen zou ik met een lichte kromming laten lopen, maar ik vermoed dat het DTP-programma dat is gebruikt dit niet aankan. Tot slot zou ik de suikerfondantkleuren wat hebben afgezwakt, maar dit kleurgebruik is in het dagelijks leven in het verre Oosten meer gewoon.

Paul van Diepen is Adviseur Product- en Procesinnovatie bij het Kadaster. Voordat hij bij het Kadaster werkte heeft hij bij enkele kartografische productiebedrijven gewerkt. Hij is in 1991 afgestudeerd aan de Hogeschool Utrecht als Geo-informaticus. Paul van Diepen is te bereiken via: paul.vandiepen@kadaster.nl

Ronald Bokhove

Ik ben er nooit geweest en toch heeft het iets vertrouwds. Kijk maar eens op de kaart: Nieuw Amsterdam, Groningen, Lelydorp. Hé, Totness. Hebben de Britten hier ook al voet aan wal gezet? Hoe groot is Suriname eigenlijk? Je mist een inzetkaartje met de contouren van Nederland, maar zover gaat de service niet in een Chinese atlas. Het Toekomstig Stuwmeer is verkeerd overgetikt, ‘toekornstig’ staat er. Ik geef het je ook te doen als Nederlands niet je moedertaal is. Voor iedereen die het nog niet weet: Suriname ligt op het nóórdelijk halfrond. Veel scheelt het niet, maar toch: tussen de 2 en 6 graden noorderbreedte. Zie ik daar een spoorlijn? Het moet haast wel, in Frans-Guyana loopt zo’n zelfde lijn naar Gare Tigre. Waarom staat ‘French Guiana’ niet in vet rood? Even opzoeken: het is nog steeds een overzees gebiedsdeel van Frankrijk. De Chinezen wisten dat al, ik nu ook.

Figuur 2 – Atlas of the World, Sinomaps, 2015.

Ronald Bokhove heeft Kartografie gestudeerd aan de HTS Utrecht en werkt nu als adviseur proces- en productinnovatie bij het Kadaster. Hoewel niet meer actief in de kaartvervaardiging, is zijn belangstelling voor kaarten nooit verdwenen en vindt hij er vaak wel wat van. Ronald Bokhove is te bereiken op: ronaldbokhove@cs.com

Harry Bronkhorst

Mijn eerste indruk van deze kaart is dat het er eigenlijk allemaal vrij normaal uitziet, edoch wat rommelig; de titel en schaalbalk staan op hun kant en er zijn veel aanduidingen in twee talen waarbij in veel gevallen het Chinees de voorrang krijgt. Opvallend is dat titel, gradenindeling en schaalbalk dan weer niet in het Chinees staan weergegeven en dat Guyana in de titel ontbreekt. Op andere kaarten worden ook wel de betwiste gebieden getoond tussen de drie Guyana’s, op deze kaart zijn deze niet terug te vinden, net als op Google Maps overigens. Men houdt zich blijkbaar politiek enigszins op de vlakte. Al verder turend ga je je afvragen welke bronnen men gebruikt heeft om deze kaart samen te stellen; aan de zuidwest kant van Suriname kun je bijvoorbeeld de tekst “Toekornstig Stuwmeer” lezen [Kabalebo Project] wat doet vermoeden dat tenminste een Nederlandstalige bron is gebruikt want als je goed kijkt staat er namelijk Toeko r n stig, met r en een n in plaats van een m, zal wel foutje zijn geweest bij het scannen. Afijn, een aardig kijkje op een kaart waar we gewoonlijk niet mee in aanraking komen.

Harry Bronkhorst is sinds 1978 werkzaam bij het Kadaster. Begonnen als kaarttekenaar en werkte daarna als landmeter en ruilverkavelaar. Op dit moment is hij beheerder van Gebiedsinrichtingsapplicaties en intern docent van diverse GIS-applicaties en tevens zelfverklaard kartofiel. Harry Bronkhorst is te bereiken via: harry.bronkhorst@kadaster.nl

Jonna Bosch

Wat is het doel van deze atlas? Vergroten van de topografische kennis? Deze kaart helpt mij daar niet bij, ondanks (of dankzij?) de tweetalige benamingen. Wat in ieder geval opvalt is dat de landnamen in het rood zijn weergegeven, behalve Frans-Guyana. Is dat volgens China geen land? De koppeling van locatie en naam van een gebied is heel moeilijk, in Guyana zijn de labels ook nog eens lastig gedraaid. Na heel veel turen blijkt er een stippellijntje als grens te lopen!

‘Niet alles is vertaald, met name de wateren lijken een vertaling te missen, maar ook in de omringende landen zijn enkele plaatsen of gebieden alleen in het Chinees vermeld. En nabij de Chinese naam van Suriname is nog een plaatsnaam (?) weergegeven in het rood zonder vertaling. Wat is dit? Waarom is voor tweetaligheid gekozen? De kaart levert meer vragen dan kennis op…

Jonna Bosch is Geo-adviseur en docent (Kartografie en allerhande GIS) bij Nieuwland Geo. Jonna is te bereiken via: jbosch@nieuwland.nl

Gesponsorde berichten