Ga door naar hoofdcontent
ArtikelenSamen wonen op voormalige boerenerven: de oplossing voor leegstand?

Samen wonen op voormalige boerenerven: de oplossing voor leegstand?

Maandag 7 januari 2019Afbeelding Samen wonen op voormalige boerenerven: de oplossing voor leegstand?

Terwijl we al jaren horen dat het slecht gaat met het platteland en woorden als leegloop en krimp ons om de oren vliegen, blijken velen serieuze belangstelling te hebben om er te wonen. Sinds het online gaan van de website Erfdelen.nl hebben ruim 1.300 mensen positief en zelfs enthousiast gereageerd. “Ja, zo willen wij ook wel wonen.”

Dit artikel is geschreven door gastredacteur Pieter Parmentier.

Sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op voormalige boerenerven, ook wel Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB’s) genoemd, lijkt velen dus aantrekkelijk maar er worden nog weinig projecten gerealiseerd. Enkele redenen: je hebt meestal een wijziging van het bestemmingsplan nodig, de voorinvestering kan fors oplopen, banken verstrekken geen lening als je geen onderpand hebt en kopen kan pas als de bestemmingsplanwijziging rond is.

Voorlichtingsfilmpje

Helaas zijn er veel overheden die daar niet zomaar aan willen, meer woningen op het platteland. De tekst ‘een woning hoort eigenlijk niet in het buitengebied’ komt uit een voorlichtingsfilmpje van de overheid. Dus wel megastallen maar geen woningen, denk je dan als gemotiveerde burger die met enkele anderen in een erf wil investeren. Zo’n ontwikkeling heeft vele voordelen, ga maar na:

  • Er komt weer vitaliteit op het platteland en de voorzieningen in de kernen profiteren ervan.
  • De boer die stopt, kan z’n erf verkopen. Dat is nu vaak niet zo.
  • Oude gebouwen en asbestdaken worden gesaneerd en er komen duurzame woningen voor in de plaats.
  • Er wordt geïnvesteerd voor de lange termijn.
  • Samen wonen op een erf biedt mogelijkheden voor aandacht voor elkaar, spullen delen enzovoorts.

Enorme leegstand

Gemiddeld stoppen vijf boeren per dag en in Brabant is de verwachting dat in de komende drie jaar een derde van alle boeren stopt! De helft van alle 54.000 boerderijen in ons land staat in Brabant, Gelderland en Overijssel. Daar wordt de leegstand dus enorm. Maar ook in andere delen van het land wordt de verpaupering steeds zichtbaarder.

Tekening_erfdelen.png
Een concepttekening voor de website Erfdelen.nl, gemaakt door Stephanie Heckman.

Onlangs was in het nieuws dat er een miljoen huizen bij moet komen. En verder neemt het aantal voorzieningen voor ouderen af, gaat het leefklimaat in de steden achteruit, kunnen velen een huis in de stad niet meer betalen en zijn er drie miljoen landgenoten die geheel of gedeeltelijk thuis werken. Die hoeven dus niet in de stad te wonen en kunnen dankzij glasvezel thuis ook de hele wereld bereiken.

Eigen belang? Echt niet.

“Een mooi plan meneer Parmentier maar wat is de meerwaarde en is dit niet vooral in uw eigen belang?” Hè wat? Vraagt u dat ook aan mensen die een kavel in een buitenwijk willen kopen?

Ik verzin dit niet. Dit soort vragen krijg je te horen als je met je plan bij de gemeente komt. En dan moet je dus met meer argumenten komen. Dat je bereid bent te investeren in de sanering van een vervallen erf. Dat je best wilt meewerken in het kader van de regeling Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO). En dat je bereid bent om 20.000 euro te betalen voor de wijziging van het bestemmingsplan en vervolgens natuurlijk de rest van je leven OZB en andere belastingen. Je zou zeggen dat dat net zo goed van economische betekenis is als wat de agrarische sector bijdraagt aan de samenleving.

Proeftuin

Om op regionale schaal een model te ontwikkelen waarmee we het realiseren van nieuwe wooninitiatieven op het platteland kunnen faciliteren, hebben we de Proeftuin Erfdelen Salland gestart. Daarin doen we dit jaar samen met overheden, banken, rentmeesters, woningcorporaties en wetenschappers onderzoek naar de verschillende aspecten als financiering, duurzaam bouwen, beleid en bereidheid tot medewerking, juridische insteek, beschikbaarheid van en behoefte aan erven, enzovoorts.

Om ook anderen dan de welgestelden in staat te stellen om zo mooi te wonen, hebben we een financiële werkgroep die in het kader van de Proeftuin onderzoekt wat de mogelijkheden zijn en wat nog verbeterd kan worden. Te denken valt aan subsidie of een garantiefonds waardoor de voorfinanciering gedekt kan worden en/of andere financiers over de streep getrokken worden. Enkele provincies hebben hiervoor inmiddels een regeling ontwikkeld. 

Serrestallen

Met overheidssubsidie zijn in de afgelopen jaren een paar duizend serrestallen gebouwd. Waarschijnlijk met het idee: beter voor mens en dier in de stal want zo waait de methaan mooi naar buiten. In het jargon van de stallenbouwer: een optimale daglichttoetreding en ventilatie. En ook andere (grootschalige) bedrijven kunnen doorgaan met bouwen, ‘want dat is goed voor de economie.’

Gelukkig wordt sociaal, duurzaam, kleinschalig wonen op het platteland (en dan mooi passend in het landschap) steeds populairder, ‘want dat is goed voor het welzijn.’

Pieter begon na vele jaren in geografische functies een eigen bedrijf, genaamd ‘ENF Foundation’. Zijn doel is om mensen die naar specifieke kennis zoeken in contact te brengen met mensen die die specifieke kennis bezitten. Daarnaast is hij gestart met meerdere andere initiatieven, waaronder Erfdelen.nl, Basisinkomen2018.nlRdo.nu en Andersreizen.nl.

Heb je een vraag voor Pieter? Vraag zijn contactgegevens via onderstaand formulier aan.

Reacties

    Plaats een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.