Ga door naar hoofdcontent
Artikelen‘Wijs met Locatie’ verkent de potentie van digital twins en artificial intelligence met oog voor ethiek

‘Wijs met Locatie’ verkent de potentie van digital twins en artificial intelligence met oog voor ethiek

Woensdag 1 april 2020Afbeelding ‘Wijs met Locatie’ verkent de potentie van digital twins en artificial intelligence met oog voor ethiek

Begin 2019 maakte een groep van dertig Nederlanders werkzaam bij de overheid, in het bedrijfsleven en in de wetenschap, een studiereis naar Silicon Valley. Zij bezochten een keur aan high tech bedrijven, vonden inspiratie maar constateerden ook een aantal dilemma’s.

Direct na hun studiereis naar Silicon Valley sloeg de delegatie de handen ineen om aan de opgedane indrukken een vervolg te geven. Die werden neergelegd in een gezamenlijk ‘Locatiepact’ [1]. Weer een half jaar later, in het najaar van 2019, zag ‘Wijs met Locatie’ het licht. In dit open platform zetten bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen de inspiratie vanuit de studiereis om naar concrete, praktische toepassingen voor Nederland.

Geloof in technologie

Figuur 1 – Digital Twin. (Bron: Geonovum)

“In het Locatiepact is een gezamenlijke visie neergelegd”, vertelt Paul Padding die vanuit Geonovum de ‘Wijs met Locatie’-activiteiten coördineert. “In het ‘Locatiepact’ staat: ‘wij maken ons hard voor de inzet van nieuwe technologische oplossingen’. Locatietechnologie helpt om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie, klimaatadaptatie, duurzame voedselvoorziening en mobiliteit en de woonopgave”, vertelt Padding. “Uiteindelijk staan dit soort vraagstukken niet op zichzelf. Vroeg of laat raken ze elkaar. Al was het maar omdat dit alles ook fysiek om ruimte vraagt en die is in ons land nu eenmaal schaars. Alleen al het integrale beeld dat je met behulp van locatietechnologie kunt schetsen is bij dit soort vraagstukken waardevol.”

Ten dienste van de samenleving

Figuur 2 – Ethiek. (Bron: Geonovum)

“Tegelijkertijd zie je dat locatiedata superinteressant zijn om gedrag in beeld te brengen. Of je nu een reis plant, een pizza laat bezorgen, je stappen telt, een parkeerapp gebruikt of simpelweg je mobiele telefoon aan hebt staan; steeds wordt je locatie gelogd. Al die locatiegegevens zijn zeer in trek bij marketeers die je op jouw locatie gerichte aanbiedingen willen doen. Diezelfde gegevens kunnen ook waardevol zijn voor een afdeling verkeer van een gemeente, de afdeling stadspromotie en voor de calamiteitenbestrijding. Dan dient zich wel de vraag aan of het acceptabel is om deze gegevens als overheid in te kopen. En dat is niet alleen een dilemma aan de kant van de overheid. Ook bedrijven vragen zich af in hoeverre leveringen van dit soort gegevens aan overheidsorganisaties verantwoord of vanuit bedrijfsbelang wenselijk zijn. In het ‘Locatiepact’ worden deze dilemma’s ook onderkend. Niet voor niets is de zin die volgt op de positieve stellingname ten opzichte van technologie: ‘Daarbij verliezen we respect voor het individu en onze gedeelde publieke waarden niet uit het oog.’ Een van de werkplaatsen onder ‘Wijs met Locatie’ brengt nu concreet in beeld waar je op moet letten bij het inwinnen en delen van geodata.”

Locatiedata zijn superinteressant om gedrag in beeld te brengen

Figuur 3 – Locatiepact. (Bron: Geonovum)

Op de hoogte blijven?

 

‘Wijs met Locatie’ geeft een nieuwsbrief uit met updates van de werkplaatsen. Ook via Geo-info zullen de werkplaatsen hun bevindingen delen. ‘Wijs met Locatie’ is een nieuw open platform onder de vlag van GeoSamen. In werkplaatsen delen bedrijven, overheid en kennisinstellingen kennis en ervaring over hoe technologische ontwikkelingen in de geosector maatschappelijke vraagstukken helpen oplossen. In totaal zijn er nu drie werkplaatsen actief. Een werkplaats kijkt naar de inzet van artificial intelligence in de geosector. De tweede werkplaats verkent ethische codes om maatschappelijke waarden te borgen bij het verwerken van locatiedata. En de derde kijkt naar de mogelijkheden om een nationale digital twin te realiseren. ‘Wijs met locatie’ faciliteert de ontmoetingen en borgt de resultaten. De deelnemers aan de werkplaatsen brengen inhoud mee en werken samen aan oplossingen voor gedeelde vraagstukken. Zie ook: www.geosamen.nl/wijsmetlocatie.

Digital twins

“Wat je nu ziet gebeuren,” vervolgt Padding “is dat de geosector de visuele kracht van locatiedata in toenemende mate gaat combineren met rekenmodellen. Zij bouwen virtuele kopieën van de werkelijkheid: digital twins. Zo’n digital twin is veel meer dan een veredelde maquette of een 3D-wereld zoals je vast wel kent uit de gamingindustrie. Voor een gamewereld zijn mooie beelden van belang, de grafische kwaliteit van een gevel- of straatbeeld: de ‘surface’. In een digital twin staan juist de data centraal. Het is een modelmatige wereld waarmee je kunt rekenen. Dat biedt mogelijkheden voor het testen van scenario’s. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de funderingen als je het grondwaterpeil in een bepaald gebied verhoogt of verlaagt? Bij hoeveel regenval ontstaat er wateroverlast? In de Werkplaats Digital Twin brengen we nu experts samen die al werken met dit soort modellen. Een van de vragen die we stellen is, of we ook een nationale digital twin kunnen maken waarin we allerlei thema’s kunnen combineren.“

Figuur 4 – Al. (Bron: Geonovum)

Scenario’s

“Om in digital twin scenario’s te kunnen visualiseren, zijn meer of minder complexe rekenmodellen nodig. De uitgangspunten die onder dit soort rekenmodellen liggen, kun je met behulp van sensormetingen toetsen aan de werkelijkheid. Die gegevens kun je dan weer gebruiken om de modellen te verbeteren en zelfs om nieuwe modellen te ontwikkelen. Daarbij maak je gebruik van de rekenkracht en patroonherkenning van computers: artificial intelligence. Dat zeg ik nu in een paar zinnen”, merkt Padding op, “maar dit is in de praktijk nog razend ingewikkeld. In de geosector zie je dat artificial intelligence nu vooral veel wordt toegepast voor automatische beeldherkenning. Op satellietbeelden kunnen we bijvoorbeeld automatisch bomen identificeren. En aan de hand van digitale foto’s kun je automatisch lantarenpalen en verkeersborden detecteren en intekenen. Wij zijn nieuwsgierig wat er nu al echt kun met artificial intelligence en locatiedata en waar de potentie in de nabije toekomst ligt. Ook daar hebben we dus een werkplaats voor in het leven geroepen.”

Wijs met Locatie

“In het Platform ‘Wijs met Locatie’ komen alle lijnen van de verschillende werkplaatsen bij elkaar,” besluit Padding. “Daar brengen we alle kennis en kunde samen én verder. Dat doen we door brede informatiebijeenkomsten te organiseren, waarbij iedereen van harte welkom is. Daarnaast werken we aan oplossingen voor issues waar zowel de overheid als het bedrijfsleven als kennisinstellingen tegenaan lopen.”

Referentie