Ga door naar hoofdcontent
BlogsDe Omgevingswet, twee werelden?

De Omgevingswet, twee werelden?

Maandag 1 juni 2020Afbeelding De Omgevingswet, twee werelden?

Sinds 16 maart werken vanwege het coronavirus veel mensen thuis. We komen minder buiten, terrassen en restaurants zijn gesloten, het wordt afgeraden naar stranden en natuurgebieden te gaan en tennisbanen en voetbalvelden zijn niet meer toegankelijk. Al die veranderingen in korte tijd maken je bewuster van de omgeving om je heen, je eigen leefomgeving. Die fysieke leefomgeving dat is waar de Omgevingswet omdraait. Of zoals op de website [1] beschreven staat: ‘Iedereen wil wonen, werken, ondernemen en recreëren in een aantrekkelijke leefomgeving. Daarvoor is overzichtelijke wet- en regelgeving nodig die aansluit bij de praktijk: de Omgevingswet.’

Met de implementatie van de Omgevingswet binnen de gemeente Den Haag houd ik me sinds begin 2019 bezig. Na jarenlang gewerkt te hebben in de geo-informatie en te denken in beelden en kaarten, werk ik nu in een wereld van (juridische) teksten. Vaak zijn dit niet de makkelijkst leesbare teksten. Daarom kent men in de Omgevingswet dan ook het begrip toepasbare regels. Daarmee worden juridische regels begrijpelijk gemaakt voor bijvoorbeeld de vergunningverlening. Je vraagt je dan wel eens af: waarom kan dat niet gelijk? Hiermee doe ik het begrip toepasbare regels wel te kort. Het is meer dan ik hier nu op heb geschreven, maar toch….

Toepasbare regels zijn een ding die de wereld van teksten toegankelijker en begrijpelijker maken. Ook geo-informatie en de bijbehorende mogelijkheden zouden dit kunnen doen. Dit staat echter binnen de implementatie van de Omgevingswet nog in de kinderschoenen. Er worden stappen gezet met het Digitaal Stelsel Omgevingswet, maar geo-informatie en GIS zouden veel meer bij kunnen dragen om al die tekstuele informatie toegankelijker te maken. Niet alleen bij het uiteindelijke eindproduct, zoals het omgevingsplan of de omgevingsvisie, maar ook al bij het opstellen daarvan.

Een van de doelen van de Omgevingswet is om integraal te werken. Met de Omgevingswet komen alle onderwerpen uit de fysieke leefomgeving samen. Het gaat dan om thema’s als gezondheid, veiligheid, geluid, natuur, bouw en water [2]. De meeste thema’s hebben een ruimtelijke component. Met GIS en geo-informatie kunnen die verschillende thema’s met elkaar in verband kunnen worden gebracht. Op basis van alleen teksten zou het leggen van die verbanden onmogelijk zijn. Beleid dat binnen gemeenten wordt opgesteld zou daarom veel meer gedataficeerd moeten worden. Ook 3D wordt nog gemist. 3D geeft visueel meer inzicht in de leefomgeving, maar kan ook een grote rol spelen bij onderzoeken rond bijvoorbeeld geluid, licht en toegankelijkheid van de leefomgeving. Uiteindelijk doel is dan de spiegelstad die inzicht geeft in de gehele fysieke leefomgeving. Die spiegelstad kan een enorme bijdrage leveren aan de gelijke informatiepositie van overheid, initiatiefnemer en inwoner die de Omgevingswet nastreeft. En die bijdrage geldt natuurlijk ook bij participatie.

Maar waarom gebeurt dit nog niet? Tot voor kort was de ingangsdatum van de wet 1 januari 2021. Die datum halen was erg krap. Daardoor waren (en zijn) veel gemeenten bezig met (het voorbereiden van) het implementeren van software, het aansluiten op het digitaal stelsel, het eigen maken van de wetgeving en het inrichten van bijbehorende processen. Er ligt dus een hele duidelijke focus op het halen van de eisen die de wet stelt waarbij er weinig ruimte was voor nieuwe mogelijkheden bijvoorbeeld vanuit de geo-informatie. Bovendien zie ik bij de implementatie van de Omgevingswet vooral mensen uit de wereld van de (juridische) teksten en veel minder mensen die in beelden en kaarten denken.

Terugkomend op de eerste alinea over het waarom van de Omgevingswet: er is overzichtelijke wet- en regelgeving nodig die aansluit bij de praktijk. Bij de uitvoering daarvan kan geoinformatie dus helpen om de wereld van teksten te verbinden met ‘beelden en kaarten’ om uiteindelijk meer overzicht en inzicht te krijgen in het maken van plannen voor de fysieke leefomgeving en het realiseren van veranderingen daarin. Een mooie uitdaging voor beide werelden gezamenlijk!

Referenties

Auteurs