Ga door naar hoofdcontent
BlogsDigitaal en integraal werken in de energietransitie

Digitaal en integraal werken in de energietransitie

Woensdag 1 april 2020Afbeelding Digitaal en integraal werken in de energietransitie

Dat we van het gas afgaan, hoef ik niet meer uit te leggen. De overgang naar een klimaatneutrale toekomst is ingezet. Veel partijen en organisaties werken aan deze complexe, maatschappelijke opgave: de energietransitie. Regionale en lokale overheden staan samen met bewoners, bedrijven en netbeheerders voor de taak om de bebouwde omgeving te verduurzamen en aardgasvrij te maken. Hiertoe zijn duurzame warmtebronnen, ‘nieuwe’ technologieën en financieel aantrekkelijke initiatieven nodig. Maar hoe houd je overzicht in deze complexe opgave met zijn parallel lopende processen met meerdere partijen? En op grond van welke informatie maak je gegronde keuzes in de verdeling van warmtebronnen en investeringen in initiatieven?

Gezien de schaal en complexiteit van deze opgave speelt het slim combineren van data en technische kennis van warmte en energie een essentiële rol in het succes van de energietransitie. Wanneer het ons lukt om relevante informatie begrijpelijk bij elkaar te brengen, te visualiseren in een eenvoudig beeld en deze centraal beschikbaar te stellen, ontstaat er inzicht in kansen en knelpunten. Dit zie ik als de basis voor het gezamenlijk bepalen van de richting naar een duurzame maatschappij.

Goed inzicht in de verschillende mogelijkheden ontbreekt echter vaak. Hierdoor is het moeilijk om keuzes te maken, een strategie voor een aardgasvrije leefomgeving uit te zetten en regionale plannen te vertalen naar lokaal niveau. Zo ook in Gelderland. Daarom zorgt de provincie voor de warmtetransitie en dat informatie uniform voor iedereen beschikbaar wordt gesteld. Warmtebronnen en technieken worden daarin gekoppeld aan oplossingen op wijk- en buurtniveau. Het centraal digitaal beschikbaar maken van deze regionale wamtekaarten voor lokale stakeholders draagt naar verwachting sterk bij aan het doel de regionale energiestransitie te versnellen door meer inzicht te geven in de haalbaarheid van duurzame warmtebronnen als alternatief voor aardgas.

Royal HaskoningDHV begeleidt sinds afgelopen jaar voor de provincie dit proces. In de initiatiefase van dit traject was duidelijk dat digitaal en integraal werken de sleutelbegrippen zijn in succesvol realiseren van deze opgave. We zijn dan ook met een breed samengesteld team van warmte-experts, datascientists, procesmanagers en zelfs een designer voor de productie van duidelijk kaartmateriaal aan de slag gegaan. Het traject bestond uit drie fases. We zijn begonnen met het in kaart brengen van de warmtevraag en -aanbod. Dit gevolgd door beoordelingssessies met de stakeholders. We staan nu aan de start van de haalbaarheidsstudies om gevonden kansen nader uit te werken.

Wat is nou het belang van data voor de keuzes die binnen de energietransitie worden gemaakt? Data zijn in principe niets waard als je deze niet weet te vertalen naar informatie die voor de betrokken partijen waardevol en begrijpelijk is. Het is waardevol als de meest essentiële vragen beantwoord kunnen worden. Vragen zoals: waar liggen de gebieden met voldoende warmtevraagdichtheid die tot de mogelijkheden behoren voor de ontwikkeling van een warmtenetten? Welke duurzame warmtebronnen in de omgeving zijn beschikbaar en geschikt om deze warmtenetten te voeden? Welke keuzes maken we in de definitieve koppeling van warmtebronnen aan warmtenetten?

Het is begrijpelijk wanneer je goed aan de stakeholders kunt uitleggen hoe je van beschikbare data tot antwoorden komt op bovenstaande vragen, zonder jezelf te verliezen in complexe technische methodes.

Heeft het slim combineren van data met technische kennis van warmte en energie en het betrekken van de regionale energiecoördinatoren in de gehanteerde methodiek tot waardevol, begrijpelijk en gedragen digitaal kaartmateriaal geleid?

Mijns inziens heeft dit er zeker aan bijgedragen. Gemeenten en bedrijven die deelnemen in de beoordelingssessies zijn enthousiast en ondernemen de eerste stappen in verdere concretisering op lokaal niveau. Binnen ons project geven we hier ook alvast een eerste aanzet voor, middels de haalbaarheidsonderzoeken. Daarin werken we voor kleine gebieden alternatieven concreet uit voor aardgas. Waar duurzame alternatieven voor aardgas nu al haalbaar lijken kan een consortium van (markt)partijen deze duurzame energiesystemen verder ontwikkelen en realiseren.

In de concretisering op lokaal niveau spelen er andere vragen en verschilt de informatiebehoefte van die op regionaal niveau. Maar ook hier zijn data en het slim combineren van technische kennis essentieel in de energietransitie. Genoeg werk aan de winkel dus. En dus zeker ook voor ons als geodata-scientists.

Auteurs

Afbeelding voor Geert van Oorschot

Geert van Oorschot

Volledige biografie