Ga door naar hoofdcontent
BlogsDoe het zelf

Doe het zelf

Zondag 1 december 2019Afbeelding Doe het zelf

Een week of wat geleden moest ik bij het NEN in Delft zijn. Dat is per OV het beste te bereiken vanaf station Delft- Zuid. Op Google Maps had ik al gezien dat ik van daar heel eenvoudig naar het NEN-kantoor kon lopen. Toen ik eenmaal was uitgestapt, liet ik mij door diezelfde app snel naar mijn bestemming loodsen. Het regende namelijk pijpenstelen, dus hoe sneller onderdak, hoe beter. Alleen ging het zo niet …

Zo gaat het bijna nooit. Om die ene handige app te kunnen gebruiken moet je je eerst nog wel even registreren en als dat bijna gebeurd is, is er iets met een databaseverbinding (‘Probeert u het later nog eens’). Netflix is ook zo handig, maar die film die jij net wilt zien, hebben ze niet. En na een week blijkt dat Outlook die belangrijke mail die je verzonden had, om onnaspeurbare redenen, nooit verstuurd heeft.

Nu bleek het kompas niet goed te werken door de hoes om mijn telefoon. Dat had ik kunnen weten en eigenlijk wist ik het ook wel, dus had ik er rekening mee kunnen houden. Maar hoe gaat dat? Je hebt een handige app en je vaart er blind op. Je hebt Buienradar op je mobiel en dus kijk je niet meer naar buiten als je wilt weten of je een regenjas moet aantrekken. Je hebt Facebook en je denkt dat dat de wereld is. Je gebruikt Siri en neemt aan dat Apple niet meeluistert.

Zo liep ik dus aan de hand van Google Maps de verkeerde kant op, totdat ik dat in de gaten kreeg en op mijn schreden terugkeerde voor een nieuwe poging. Toen besefte ik ook dat ik al veel vaker naar het NEN-kantoor had gelopen. Ik kende de buurt daar! Als ik eerst zelf had nagedacht voordat ik mij door mijn mobiel liet leiden, dan had ik die app niet eens nodig gehad en was ik helemaal op eigen kracht naar mijn bestemming gelopen.

We vertrouwen langzamerhand steeds minder op onze eigen kracht en verlaten ons steeds vaker op digitale hulpjes – die vaak afkomstig zijn van bedrijven die niet per se het beste met óns, maar vooral met zichzelf voor hebben.

Daarom is het stimulerend om te zien dat op lokaal niveau mensen het heft in eigen hand nemen en zichzelf organiseren rondom de zaken die zij belangrijk vinden. Zo ontstaan er kleine organisaties in buurten die de verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen energieopwekking, of het onderhoud van het groen, of hun mobiliteit en dat op hun eigen voorwaarden. Daarvoor zetten ze ook hun eigen informatievoorziening op. Ze maken zich minder afhankelijk van de grote overheid en het grote bedrijfsleven. Niet individueel, maar als groep buurtgenoten. De lokale schaal als maat.

Met de Omgevingswet in aantocht bereiden buurten zich voor op de mogelijkheden die de wet biedt om het initiatief te nemen. Een mooi voorbeeld levert de wijk Bezuidenhout in Den Haag. In die wijk gaan de komende jaren veel woningen bijgebouwd worden. Dat heeft grote consequenties voor de inwoners en voor de inrichting van de wijk. Welke consequenties, dat wilden de bewoners niet van de gemeente, of van een onderzoeksbureau horen, dat onderzochten ze zelf. Daarvoor hebben ze een leefbaarheidsmonitor ontwikkeld, waarmee ze een leefbaarheidseffectrapportage kunnen maken. Een GIS waarin gegevens en normen over luchtkwaliteit, geluidsbelasting, groen, wegen, parkeerplaatsen, scholen, speelplekken en nog veel meer zaken zijn ondergebracht. De monitor laat zien hoe de resultaten veranderen als de geplande woningen worden gebouwd.

We zijn vandaag de dag allemaal bezig met datagedreven werken en we verwachten veel van big data en artificial intelligence. Dat zijn absoluut belangrijke zaken waar we grote vraagstukken mee kunnen aanpakken, maar daar kan ook iets enorm irritants aan zitten. Het komt uit een kastje en het geeft je aanwijzingen, maar vertelt er niet bij waarom.

Dat merkte ik laatst weer eens toen ik met vrouw en auto op weg was naar Zwitserland voor een paar dagen vakantie. Dat doen we vaker en ik kan die route via België, Luxemburg en Frankrijk bijna met m’n ogen dicht rijden. Maar we waren de grens met België nog niet over of TomTom vertelde dat we van de weg af moesten (inderdaad: waarom TomTom als je de weg kunt dromen? Macht der gewoonte, denk ik). Nieuwsgierig naar de alternatieve route die TomTom had bedacht volgden we de aanwijzing. Die leidde ons terug naar Nederland om ons vervolgens via Brabant en Limburg naar Duitsland te sturen. Daar voelde ik niets voor, dus we zijn via Limburg naar België afgedaald. Tot aan Luik probeerde TomTom ons bij elke afslag naar Duitsland te sturen. Waarom? Had onze navigator een enorme ravage bij Antwerpen ontdekt? Krijgt TomTom commissie van het Duitse toeristenbureau? Je komt er niet achter. Maar ook hier was de les: vertrouw ze niet blindelings, die hulpjes.

Toen ik mij daar in Delft-Zuid eenmaal had gerealiseerd waar ik was, had ik in een paar passen mijn bestemming bereikt. Verregend, dat wel.

Johan van Arragon Senior IT-adviseur Provincie Zuid-Holland jf.van.arragon@pzh.nl

Auteurs

Afbeelding voor Johan van Arragon

Johan van Arragon

Volledige biografie