Ga door naar hoofdcontent
BlogsEen warme uitnodiging

Een warme uitnodiging

Donderdag 1 oktober 2020Afbeelding Een warme uitnodiging

Het begon met een oproep op Linked-In: we willen een themanummer maken over de energietransitie en wie wil er meedenken? Vervolgens werd ik verrast door de vele reacties. Dus volgde er even zo vele telefoongesprekken met professionals uit het adviserend bedrijfsleven, netbeheer en overheid over waar dit nummer over moest gaan en ja, de meesten wilden ook wel een bijdrage leveren. Wat moest er in komen?

Dat de energietransitie bij uitstek een ruimtelijk vraagstuk is dat op meerdere schaalniveaus speelt bijvoorbeeld, van landelijk tot regionaal tot op huisniveau. In de artikelen van Peter de Graaf (Geodan), Alex van Doorn (Aveco) en Rick Sieling en Christiaan Hoetz (RHDHV) komt dit onder meer naar voren. Dat data en dus ook geodata onmiskenbaar een rol in de energietransitie spelen. Afwegingen maken, visualiseren, communiceren, het zijn stappen in het hele proces, die prachtig ondersteund kunnen worden met geodata en GIS. Stefan Arts (Witteveen en Bos) illustreert dit aan de hand van twee projecten, de potentie-analyse voor windturbines net over de grens en de mogelijke tracés voor het windpark ten noorden van de Waddeneilanden. Hierin wordt GIS ook gebruikt als middel voor communicatie met burgers. Dat was trouwens ook een aspect dat in dit nummer moest komen, de kracht van analyseren en visualiseren als communicatiemiddel. Rob Geldhof en Silke Nieuwenhuis (OverMorgen) belichten het communicatie- en participatieaspect. Hun GIS-analyses waren niet bijzonder complex of innovatief, en dat is maar goed ook, zeggen zij, want acceptatie en draagvlak verkrijgen voor de uitkomsten om Amsterdam aardgasvrij te maken is al uitdagend genoeg. Een ander participatie- en communicatieproces is hoe dit binnen een organisatie gaat, wanneer afdelingen in de energietransitie gaan samenwerken. Marco Boogaard (gemeente Haarlemmermeer) geeft een kijkje in de gemeentelijke keuken hoe zij de energietransitie aanpakken en hoe GIS & geo daarin meespelen.

Data spelen dus een grote rol bij studies naar aardgasvrij maken, warmte transitieplannen, wijkuitvoeringsplannen etc. Het programma VIVET (Verbeteren van Informatievoorziening in de Energietransitie) vertelt uitgebreid waar zij mee bezig zijn op dit vlak. Veel data over energie zijn relevant voor de energietransitie, maar zijn niet altijd goed vindbaar of actueel. In dit woud wil VIVET helderheid geven door data goed beschikbaar te maken (denk aan de WarmteAtlas). Op de langere termijn is het datalandschap gebaat bij het wegnemen van belemmeringen, juridisch en technisch. Het zou enorm schelen als partijen zich kunnen richten op het genereren van toegevoegde waarde in plaats van veel tijd kwijt te zijn met zoeken naar data. En dat er met vergelijkbare data wordt gewerkt. Ook blij zijn we met de bijdragen van Enexis (Thijs Kamperman) en de Gasunie (Wout van Voornveld) die hun visie geven op datadelen en de opgaven van de energietransitie voor het netbeheer.

Qua duurzame energie wordt in Nederland sterk ingezet op wind en zon. Zowel Martin Tillema (Kadaster) als Matthijs van Til en Sven Briels (Readar) laten zien hoe met geodata en machine learning-technieken de potentie voor zon op dak kan worden bepaald. En over duurzame energiebronnen gesproken, de rubriek Geo Apps is zeer lezenswaardig. Zo wist ik niet welke potentie aan energie er in ons oppervlaktewater en rwzi’s zit…

De energietransitie is misschien vooral nog wel een opgave waarbij het aankomt op samenwerken, inspireren, in gesprek zijn met stakeholders, niet in de laatste plaats met de burger. Kristel Lammers vertelt met enthousiasme in ons openingsartikel over het Nationale Programma RES (ik introduceer deze afkorting niet, na het lezen van dit nummer weet iedereen alles over de RES). Dat er een grote kans ligt voor de geo-sector, laat ze niet onbenoemd.

Misschien vind ik dat nog wel het mooiste aan dit nummer van Geo-Info: de uitnodigingen die auteurs doen aan het werkveld om mee te denken. Als we dat nu gewoon doen, elkaar verder helpen, dan kunnen we de energietransitie een eind vooruit helpen.

P.S. Naast de thema-artikelen nog meer mooie bijdragen! Zoals de bijdrage van Hans van der Kwast en Erik Meerburg over de keramieken wandkaart in Delft en het artikel van Ferjan Ormeling, waarin hij scherp reageert op een artikel in De Correspondent over het ‘geframed’ karteren van asielzoekers. En laat Arnold Bregt het nu over geo-framing hebben…

Afbeelding voor Sytske Postma

Sytske Postma

Volledige biografie