Ga door naar hoofdcontent
BlogsLandmeetkundige ‘Leermonumenten’

Landmeetkundige ‘Leermonumenten’

Dinsdag 1 september 2020Afbeelding Landmeetkundige ‘Leermonumenten’

Open Monumentendag op 12 september heeft dit jaar als thema ‘Leermonument’. De coronabeperkingen zorgen voor minder openingen. In Utrecht neemt het monumentale gebouw van de Fundatie van Renswoude er zodoende deze keer ook geen deel aan. Te zien zijn daar juist portretten van élèves met landmeetkundige instrumenten. Passender kon het onder dit thema voor vakmensen niet zijn en vandaar toch deze aandacht op afstand!

Portrettenkamer.
Jan Wormerus Raven (1754-1815).

De Utrechtse Fundatie van Renswoude leidde vanaf 1761 capabele, maar arme ouderloze jongens op in hooggekwalificeerde beroepen. Van 34 van hen bleven in het eigen gebouw Agnietenstraat 5 portrettekeningen hangen. De kwekelingen werden in 1991 beschreven en hun portretten al in zwart-wit afgebeeld in een boekje van een historica: M. Langenbach, Onbekend talent. Daarin zit ook Jan Weteling met een astrolabium. Henri Pouls beeldde in zijn standaardwerk De Landmeter Gijsbert van Tuyl ook in zwart-wit af met een flesjeswaterpas. Hier volgen in kleur twee jongens met Hollandse cirkels, hoekmeetinstrumenten waar tegenwoordig een stichting en een tijdschrift naar heten.

Ook in Delft neemt de stichting De Hollandse Cirkel vanwege de coronacrisis deze keer niet deel aan de Open Monumentendag op Kanaalweg 4 (zolder Oude Geodesiegebouw).

Dirk Kuijper (1766-1830).

W. Sambeek portretteerde Jan Wormerus Raven (1754-1815) met een Hollandse cirkel. Hij slaagde in 1773 voor het landmetersexamen. Hij werd inspecteur-generaal van Waterstaat en burgemeester van Sas van Gent.

Van Tusschenbroek portretteerde in 1788-1789 Dirk Kuijper (1766-1830) met vestingplattegrond en ook een Hollandse cirkel. Hij werd directeur van de Artillerieschool in Groningen.

Tot slot: bovenop het Utrechtse dak is tussen de beide schoorstenen het gekrulde hekwerk zichtbaar van een platform, dat diende voor sterrenobservaties en navigatielessen voor de scheepvaart.

Referentie

Afbeelding voor Adri den Boer

Adri den Boer

Volledige biografie