Ga door naar hoofdcontent
BlogsUit de oude doos

Uit de oude doos

Dinsdag 1 september 2020Afbeelding Uit de oude doos

Vrouwen op de kaart. Goede intenties natuurlijk, maar ook een beetje ongemakkelijk onderwerp. De vrouwen in de geo-wereld die ik ken of kende, zouden hun vrouw-zijn geen onderwerp voor in de spotlight vinden om de eenvoudige reden dat ze gewoon met hun werk bezig zijn en dat leuk vinden. Of ze nou vrouw zijn of man. En dat er meer mannen in de sector werken dan vrouwen, dat zijn ze al gewend van hun studie. So what? Er zijn foute mannen, maar ook goede en hetzelfde geldt voor vrouwen, ja toch? Ik waag mij niet aan verdere bespiegelingen over dat onderwerp. Daarom van mij een herinnering aan mijn werktijd in de geo-wereld. Uit de oude doos.

Toen ik lang geleden op de afdeling Geo-informatie (toen nog Landmeten en Vastgoed) van een grote gemeente kwam werken, kreeg ik in mijn werkpakket het minst populaire onderwerp: kartop. Het heeft een tijdje geduurd voordat ik begreep waar het eigenlijk over ging. Er werd gesproken over digtop en kartop, digtop was een voorloper van de BGT. Maar bij kartop bleek het te gaan om het maken van een visueel aantrekkelijke kaart, de achtergrond voor de burgemeester of wethouder bij een interview of een fotomoment. Er was dan ook een ontwerper bij betrokken, die zich bezighield met de kleuren en vormgeving. Heel erg belangrijk natuurlijk voor de aantrekkelijkheid en bruikbaarheid. Maar met mijn achtergrond toen wel ongewoon. Ik kwam namelijk uit de hoek van de informatievoorziening en ik dacht in termen van datamodellen. Bij de diverse basisregistraties, die toen volop in ontwikkeling waren, kon je daar wel mee uit de voeten. Maar deze klus leerde mij dat daar grenzen aan zaten.

Rond de eeuwwisseling waren er zoveel projecten vanwege het jaar 2K (men dacht dat de eeuwwisseling voor ongekende digitale rampen zou zorgen, dus alle systemen moesten daarvoor aangepast worden), dat het vernieuwen van de wandkaart even stilgelegen had. Toen ik kwam had men juist besloten dat er een geheel nieuwe en verbeterde versie moest komen, in stijl met de nieuwe eeuw die begonnen was. Een behoorlijke klus en kostenpost, maar ja, als grote gemeente kun je toch niet zonder. Het ging erom dat de topografische informatie, die actueel gehouden werd door de landmeters en in digtop werd ingetekend, werd vertaald in een wandkaart. Mijn eerste gedachte was: waarom kan dat niet automatisch? Kwestie van schaal toch? Maar langzamerhand kwam ik erachter: de digtop is de werkelijkheid, maar de wandkaart is een representatie daarvan. Dat kwam tot uiting in verschillende zaken: voor een wandkaart worden de hoofdwegen breder gemaakt. Dat stamt nog uit de tijd dat een kaart vooral tot doel had om de weg te vinden. Je ziet het nog steeds als je op Google Maps de kaartgegevens ‘verkeer’ op de ‘satellietondergrond’ legt. En verder was de kwaliteit van de digtop lang niet voldoende: de ingetekende lijnen sloten niet altijd tot een vlak, waardoor het niet automatisch ingekleurd kon worden. De straatnamen moesten grotendeels met de hand in de straat worden gezet, afhankelijk van de lengte van de naam en de lengte en richting van de straat. En zo waren er nog wel meer dingen.

Die ervaring hielp mij ook om te begrijpen dat digitaliseren niet altijd in één keer klaar is, maar verschillende fasen doorloopt. De digitale revolutie is in dat opzicht heel vergelijkbaar met de industriële revolutie: de stoommachine was al in 1698 uitgevonden. Langzamerhand werden de paarden vervangen door stoommachines, pas later bedacht men dat je er ook een trein mee kon maken. Om zo het land te ontsluiten en ongekende economische groei mogelijk te maken. En zo was het ook met de digitale kaart: eerst werd de papieren kaart digitaal getekend, pas daarna werden er objecten met attributen van gemaakt, wat ongekende mogelijkheden geeft om daar andere informatie aan te koppelen en waar we het eind nog niet van in zicht hebben.

We hebben trouwens nog steeds wandkaarten en ook worden er nog steeds ontwerpers betrokken voor mooie visualisaties, want je kunt (nog) niet alles overlaten aan de techniek. En dat fotomoment hè?

Auteurs

Afbeelding voor Jacobien Bakker

Jacobien Bakker

Volledige biografie