Ga door naar hoofdcontent
Literatuur100 years innovation Heerbrugg

100 years innovation Heerbrugg

CategorieBoek bespreking
Datum17/09/2021
Auteurs
Afbeelding voor 100 years innovation Heerbrugg

Onder deze ietwat bijzonder titel verscheen in april van dit jaar een prachtig boekwerk over 100 jaar innovaties in het Zwitserse Heerbrugg. Velen van ons zullen gelijk denken aan het beeldmerk dat op de militair-groene landmeetkundige apparatuur te vinden was. Niet voor niets is er in de titel van dit historische overzicht geen merknaam gebruikt.

Al snel denk je bij Heerbrugg aan Wild, en dat is deels terecht. Maar door alle ontwikkelingen in de loop van de decennia is er meer dan alleen dat merk. De nu bereikte mijlpaal (100 jaar) en de ontwikkelingsgeschiedenis van dit merk (en haar opvolgers) is te belangrijk om in dit magazine onvermeld te blijven.

Chronologische opbouw

Het fraai vormgegeven boek volgt de historie vanaf 1921 tot heden en is uitgegeven door Geosystems Division, Hexagon, Heerbrugg, Zwitserland. 100 jaar innovatie. Ga er maar even voor zitten. In het voorwoord schrijft de huidige directie (Juergen Dold en Thomas Harring) dat deze 100 jaar van succes aanleiding geeft tot vreugde, de mogelijkheid tot terug- en vooruitblikken en een reden is voor het vieren van deze 100 jaar innovatie. Nu is het vrijwel onmogelijk om in een paar pennenstreken weer te geven welke ontwikkelingen er te melden zijn in 100 jaar: daarvoor zal de lezer onderstaande link moeten volgen. In het overzicht over deze tien decennia wordt een mooie chronologische opbouw gevolgd. Elk decennium begint met een korte introductie, daarna volgen korte inkijkjes naar de bijzonderheden uit die periode. Alles prachtig geïllustreerd met fantastisch fotomateriaal.

De menselijke maat

In het boek is met enige regelmaat te lezen hoe de fabriek in Heerbrugg door de loop der jaren een sterke sociale en samenbindende functie heeft gehad. De fabriek had in de eerste plaats een sterk regionale functie voor arbeid, en tegelijkertijd konden er heel wat opleidingen verzorgd worden voor de medewerkers die – eenmaal tewerkgesteld – over hooggekwalificeerde eigenschappen beschikten. In een Werkschule werden specialisten opgeleid in de fijnmechanica, optiek en kalibratietechnieken. De bedrijfsleiding heeft daarbij altijd een sociaal gezicht laten zien, ook in tijden dat de economische omstandigheden niet florissant waren. Kort na de Eerste Wereldoorlog werd in april 1921 de fabriek gestart, die al snel te kampen kreeg met allerlei beperkingen. In weerwil van al deze tegenslagen kon er uiteindelijk toch een stevig bedrijf worden neergezet.

Historische groei van Heerbrugg in beeld.

Technische uitdagingen

Van meet af aan heeft Wild zich gespecialiseerd in het ontwerp van zo klein en licht mogelijke apparatuur, die eenvoudig meegenomen kon worden tijdens meetklussen in soms moeilijk begaanbaar gebied of tijdens expedities. Hoog in het vaandel stonden de innovaties: jaarlijks werd minimaal tien procent van de omzet gebruikt voor nieuwe ontwikkelingen. Een deel van deze innovaties werd onverhoopt in 1939 geconfisqueerd door nazi-Duitsland (optische telemeters) en deze zwarte periode had ook een behoorlijke impact op de omzetcijfers tot 1945. Opmerkelijke ontwikkelingen zijn er te melden rond de reeks theodolieten. In de ontwerpen TØ tot en met de T4 (astronomische theodoliet) zijn in de loop der jaren steeds verbeteringen doorgevoerd, zo goed dat zelfs vijftig jaar oude apparaten nog steeds doen waarvoor ze destijds zijn ontworpen.

Verbreding

Vanaf 1950 kwam er een behoorlijk verbreding in het aanbod: naast landmeetkundige apparatuur werd er ook ingezet op tekengereedschappen, specialistisch militair instrumentarium, microscopen en andere voornamelijk medische apparatuur. Niet onbelangrijk voor ons vakgebied zijn de camera’s voor luchtfoto’s en de daarbij benodigde uitwerkingsapparatuur. Vanaf eind jaren ’50 kwam daar een nieuwe dimensie bij: elektronica deed steeds meer haar intrede in het steeds geavanceerder instrumentarium. In het boek zijn prachtige afbeeldingen opgenomen, onder andere mooie plaatjes uit de verkoopbrochure, met opengewerkte modellen, stralengangen en bedieningsknoppen. En natuurlijk de eerste elektromagnetische afstandsmeter, de DI10 Distomat, ontwikkeld in de jaren zestig.

Op de top voelen we ons thuis.

Schaalvergroting

Vanaf de tachtiger jaren van de vorige eeuw kwam alles in een stroomversnelling. Fusies, bedrijfsovernames. Namen veranderden: Wild, Leitz, Leica. Kern werd als merk toegevoegd. Door allerlei ontwikkelingen, en doordat elektronica steeds meer terrein won, werd in 1996 het iconische paradepaard (de T2-theodoliet) uit productie genomen. De ontwikkelingen gingen in de 21e eeuw uiteraard in sneltreinvaart door: zelfregistrerende tachymeters, reflectorloos meten, integratie van GPS, steeds meer specialistische software, digitale waterpas-apparatuur en uiteindelijk in 2005 de overname van Leica door Hexagon AB uit Zweden. In het eerste decennium van de nieuwe eeuw werden met behulp van Leica-apparatuur de vier hoogste toppen op vier continenten opnieuw in hoogte bepaald. Alsof men wilde benadrukken: wij voelen ons hier thuis. Niet zo’n gekke gedachte na 100 jaar innovatie!

Ten slotte

Het historisch overzicht sluit af met de conclusie dat men klaar is voor de toekomst, met allerlei nieuwe ontwikkelingen rond laserscanning, Lidar, drones, digitale luchtfotogrammetrie, handheld laserscanners (waarvan de vanaf 2016 beschikbare BLK360 qua vorm nogal wat gelijkenis vertoont met de transportkoffer van de legendarische T2) en meetapparatuur ten behoeve van bouw en ondergrondse infrastructuur. 100 years and still going strong.

En voor wie er nog eens verder in wil duiken: bit.ly/Heerbrugg

Afbeelding voor Roelof Keppel

Roelof Keppel

Volledige biografie

Blijf je op de hoogte?

Ben je werkzaam in de geosector of in een aanpalend vakgebied? Of ben je gewoonweg geïnteresseerd in het geo-vakgebied?

Schrijf je nu in voor de GIN nieuwsbrief.

Zo blijf je op de hoogte van alle ontwikkelingen binnen de geo informatie wereld.