Ga door naar hoofdcontent
LiteratuurMapping for a Sustainable World

Mapping for a Sustainable World

CategorieBoek bespreking
Datum18/06/2021
Auteurs
M.J. Kraak, R.E. Roth, B. Ricker, A. Kagawa, G. Le Sourd
Afbeelding voor Mapping for a Sustainable World

In 2017 heeft de International Cartographic Association (ICA) achttien posters gepubliceerd die aangaven hoe kaarten kunnen helpen bij het realiseren van de zeventien Sustainable Development Goals (SDG’s): einddoelen van duurzame ontwikkeling, die de VN in 2030 bereikt wil hebben (bit.ly/VN17SDG). Die posters hebben nu een follow-up gekregen doordat de ICA, samen met het kartografisch bureau van de VN (de Geospatial Information Section), een kartografie-handboek heeft uitgebracht met ‘best practices’ en methoden voor het visualiseren van ruimtelijke gegevens. De auteurs zijn, namens de ICA, Menno-Jan Kraak (TU Twente), Britta Ricker (Universiteit Utrecht) en Robert Roth (Universiteit van Wisconsin in Madison) en, namens het kartografisch bureau van de VN, Ayako Kagawa en Guillaume Le Sourd.

Kartografische kennis beschikbaar voor iedereen

Met dit boek willen de uitgevende instanties kartografische kennis voor iedereen beschikbaar maken. Ze geven een overzicht van richtlijnen voor het karteren van aan de SDG’s gerelateerde geografische bestanden. Verder willen ze vooral kaartauteurs meer bewust laten worden van de impact van bepaalde ontwerpkeuzes. De tekst bevat aanbevelingen om veelvoorkomende valkuilen te vermijden, maar biedt geen strikte regels voor de kaartvervaardiging.

Vier secties

Het boek is verdeeld in vier secties. De eerste sectie introduceert de zeventien SDG’s, hun relatie met ruimtelijke gegevens (de SDGindicatoren) en de transformaties die nodig zijn om die te kunnen karteren. Elk van de zeventien doelstellingen is namelijk verdeeld in een aantal ‘targets’ (in totaal 169), en om de voortgang in het bereiken van die targets te volgen, zijn er 231 unieke indicatoren vastgesteld. Er is een VN-afdeling ingesteld die ervoor moet zorgen dat de gegevens voor die indicatoren boven tafel komen en opgenomen worden in de Global SDG Indicators Database (bit.ly/GlobalSDG). Dat zijn grote databestanden, en om die inzichtelijk te maken, moeten ze worden gevisualiseerd. Voorbeelden van die indicatoren zijn (alles per gebiedseenheid):

  • 1.1.1: het aandeel mensen dat onder de armoedegrens leeft
  • 4.b.1: het totaalbedrag aan beurzen dat studenten ontvangen
  • 5.5.1: het aandeel vrouwen in het parlement

In deze sectie wordt de invloed van grenzen en schaal op de weergave besproken, evenals die van de classificatiemethode.

Figuur 1. Voorbeeld van een illustratie uit Mapping for a sustainable world (2020).

De tweede sectie behandelt een aantal fundamentele ontwerpbeslissingen, zoals de keuze van projecties, generalisatieniveau, symbolisatie, typografie en visuele hiërarchie. Het doel van de te vervaardigen kaart wordt besproken, en de manier waarop de kaart naar verwachting wordt gebruikt. Deze sectie bevat een bijzonder duidelijke beschrijving van het ontwerpproces en de verschillende stappen in de workflow. Verder worden de waarnemingseigenschappen van visuele variabelen (zoals onderscheiden door Bertin en uitgebreid met de aanvullingen van MacEachren) worden behandeld.

De derde sectie bespreekt een aantal basiskaarttypen en -diagrammen voor de weergave van de SDG-indicatoren, en de reacties die ze oproepen.

De vierde en laatste sectie is gericht op het gebruik: kaartontwerp moet afgestemd worden op de bedoelde gebruikersgroep, de platforms waarop ze de informatie bekijken en de gewenste functionaliteit daarvan. Die gebruikers verschillen in hun mogelijkheden om toegang te krijgen tot de informatie: in hun expertise, in hun vaardigheden (kunnen rekenen, lezen en schrijven en hun ruimtelijk voorstellingsvermogen) en in hun motivatie. En daar moet je in het ontwerp van de kaart rekening mee houden. Men kan bezwaar hebben tegen het feit dat bij de choropleet niet meteen wordt aangegeven dat het daarbij altijd om relatieve data moet gaan; deze belangrijkste factor in de keuze voor deze methode wordt hier terloops achteraf vermeld. Ook is het de vraag of de weergave van het aardolieverbruik met stippen- of isolijnenkaart erg zinvol is, maar dat zijn details.

Vernieuwende insteek

Het boek is vernieuwend vanwege zijn doelstelling (hoe kartografische valkuilen te vermijden bij de weergave van gegevens voor de SDG’s?), de vernieuwende graphics en de niet eerder vertoonde nadruk op het feit dat de keuze voor bepaalde kaarttypen bepaalde karakteristieken van de gekarteerde verschijnselen benadrukt die niet expliciet in de statistische gegevens zijn uitgedrukt. Verschillende kaarttypen kunnen dus een verschillende reactie op dezelfde gegevens oproepen. Daarnaast wordt bij veel van de weergegeven kaarten aangegeven welke ontwerpbeslissingen tot die kaart hebben geleid. En het is zeer instructief daaruit af te leiden met hoeveel factoren de kaartenmaker rekening heeft moeten houden. Al met al is het boek een uitdagende en boeiende aanvulling op bestaande kartografie-leerboeken.

Mapping for a Sustainable World is gratis te downloaden via http://bit.ly/MfaSW. Een gedrukte versie is in de maak. Mapping for a Sustainable World Auteurs: Kraak M.J., R.E. Roth, B. Ricker, A. Kagawa, G. Le Sourd Uitgeverij: Verenigde Naties (2020) Pagina‘s: 143 (A4, inclusief 20 pp verklarende woordenlijst en 113 afbeeldingen) Prijs: gratis te downloaden ISBN: 9789462583894

Auteurs

Afbeelding voor Ferjan Ormeling

Ferjan Ormeling

Volledige biografie

Blijf je op de hoogte?

Ben je werkzaam in de geosector of in een aanpalend vakgebied? Of ben je gewoonweg geïnteresseerd in het geo-vakgebied?

Schrijf je nu in voor de GIN nieuwsbrief.

Zo blijf je op de hoogte van alle ontwikkelingen binnen de geo informatie wereld.